Atatürk’ün Vasiyeti

Mustafa Kemal Atatürk, ebediyete göç etmesinden 2 ay 5 gün öncesinde, ölüme yaklaştığını hissetmiş ve amansız hastalığın kendisini sardığını fark etmiştir. Bu durum nedeniyle bir an önce vasiyet hazırlaması, servetiyle ve hisseleriyle ilgili paylaşımı gerçekleştirmesi gerekmiştir. Atatürk’ün vasiyeti ise sadece manevi evlatları için değil, kardeşi ve İsmet İnönü’nün çocuklarının eğitim masraflarıyla birlikte TDK ve TTK’ye paylaştırılmıştır.

Cumhuriyet Halk Partisine Şartlı Vasiyet

Mustafa Kemal’in 10 Kasım 1938 tarihinde hayatını kaybetmesinin ardından yürürlüğe giren vasiyetnamesinde 6 madde bulunmaktadır. Tüm bu maddelerin yerine getirilmesiyle ilgili sorumluluk ve haklar ise İş Bankası tarafından nemalandırılacak parayla birlikte Cumhuriyet Halk Partisi’ne sevk edilmiştir. 


Nukut ve hisse senetleri olarak tanımlanan vasiyette, İş Bankası’nın kurulumu ve faaliyetlerini sürdürmesiyle ilgili süreç için özel pay belirlenmiştir. Mustafa Kemal Atatürk’ün vasiyeti birlikte bankanın hisselerinin günümüzdeki karşılığı olan %28,09 oranındaki payıyla banka gelirleri yönetilmektedir. Cumhuriyet Halk Partisi tarafından her dönemde en az 3 ila 4 kişilik heyetin, İş Bankası yönetim kurulunda yer alması için devam eden hak bulunmaktadır.

Vasiyetin ardından parti tarafından bugüne kadar herhangi bir gelir elde edilemediği gibi, Mustafa Kemal Atatürk’ün diğer vasiyetinin diğer maddeleri gereği paylaşımı yapılmıştır. Atatürk’ün vasiyeti üzerine manevi evlatlarına ve kardeşine verilen tutar net olarak belirtilmiş, daha sonra ise kalan ücretin ve hisse senetlerinin İş Bankası bünyesinde yapılandırılması vurgulanmıştır. Her yıl İş Bankası bünyesinde elde edilen gelirin Atatürk’ün kendi payının tümü de Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu’na bağışlanmaktadır.
Sabiha, Makbule, Ülkü, Rukiye, Nebile ve Afet’e Miras

Vefatın ardından, Sabiha Gökçen’e bir ev alınabilecek tutarda para verilmesi vasiyet edilmiştir. Ayrıca Sabiha Gökçen’e o dönemin 600 lirası, Makbule Atadan’a ayda bin lira verilmesi vasiyeti bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Atatürk’ün vasiyeti olarak Afet’e 800, Ülkü’ye 200 liralık miras dağıtımı gerçekleşmiştir. Rukiye ve Nebile ise yüzer liralık mirastan hak elde etmiştir. Kalan paranın ve Nukut satışından elde edilen gelirler ile bankanın hisselerinin tümü, aşağıda yer verildiği şekilde paylaştırılmıştır.
Türk Tarih ve Dil Kurumu ile İnönü’nü Çocuklarına Miras

İsmet İnönü’nün çocuklarının yüksek öğretim görebilmesi için de Mustafa Kemal Atatürk tarafından, eğitimi karşılayabilecek tutarın şahsi hesabından verilmesi talep edilmiştir. Kardeşine, manevi kızlarına, İsmet İnönü’nün çocuklarına yönelik vasiyet üzerinden miras paylaşımı gerçekleştirildikten sonra, son maddede ise en büyük pay kalmıştır. 


Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu’nun bugüne kadar gelmesini sağlayan en büyük pay olan ödemelerin yapıldığı vasiyet, İş Bankası’nın %28,09’luk payından gelmektedir. Nukut hisseleri ile diğer senetlerin bankaya devir işlemleri gerçekleştirilmiştir. Bankanın faaliyetleri sonucu elde edilen gelirin Atatürk’ün payının tamamının hesaplanması için şart konulmuştur. Tam olarak yarı yarıya olacak şekilde Atatürk’ün vasiyeti üzerine Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu’na tahsis edilmesi sağlanmıştır. Her yıl düzenli olarak yapılan ödemeler ile iki kurum da uzun yıllardır faaliyetlerine devam etmektedir.

Yorumlar