Atatürk’ün TBMM’yi Açması

Atatürk’ün TBMM’yi açması üzerine merak edilenler ile ilgili bu makaleyi oluşturduk ve TBMM açılışı ile ilgili araştırma yapanlara yol gösterici bilgileri bir araya getirmiş olduk. Türk milletinin iradesini temsil etmiş olan ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yasama organı görevindeki Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) ne zaman kurulduğunu, hizmete açılış tarihini ve merak edilen diğer detayları yazımızda paylaştık. Özellikle öğrencilerin zaman zaman üzerine araştırma yapıp bilgi sahibi olmaya çalıştığı TBMM’nin açılışına dair konulara ışık tutmuş olmaktayız. 


Atatürk’ün TBMM’yi açması ne zaman; hangi tarihte gerçekleşti? TBMM nasıl kuruldu ve yönetildi?.. Aslında tam manasıyla; Osmanlı Devleti’nin İtilaf Devletleri tarafından işgale uğradıkları sırada direniş gösteren Türk Milletinin oluşturduğu irade üzerine kurulmuş ve yine bu iradenin asıl sahibi olan Türk Milleti, anayasa ile TBMM’ye yasama yetkisini vermiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin anayasal devlet organı olan TBMM’nin kuruluş tarihi ve diğer önemli detaylar yazımızın devamında yer almaktadır!..
Atatürk’ün TBMM’yi Açması Ne Zaman Gerçekleşti?

Atatürk’ün TBMM’yi açması ne zaman gerçekleşti? TBMM kuruluşu nasıl oldu? Bu sorulara cevap aradığımız bu kısımda okurlarımıza TBMM hakkındaki önemli bilgileri aktardık. Öncelikle TBMM’nin 23 Nisan 1920 tarihlerine gelindiğinde Ankara ilinde kurulduğunu belirterek söze başlayalım. Osmanlı İmparatorluğu’nun İtilaf Devletleri tarafından işgale uğradığı sırada Türk Milleti direniş göstermekteydi. BU direnişi gösteren ulu milletimizin oluşturduğu millî mücadele gücüyle de TBMM temelleri atılmıştır, denilebilir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk Milletinin anayasa ile verdiği yasama yetkisini tek eline almıştır. TBMM aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti anayasal devlet organı olarak işlev görmektedir. Hatta “Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir.” İlkesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin varolmasının temel dayanağı noktasında kabul edilebilir. 



Sorumuzu yineleyecek olursak “Atatürk’ün TBMM’yi açması ne zaman gerçekleşti?”demiştik. Bu konuda Mustafa Kemal’in eskiden beri Meclis-i Mebusan’ın İstanbul ilinde değil de Anadolu’da toplanmasını istediğini öncelikle belirtelim. Çünkü Atatürk işgal altında olan İstanbul ilinde meclisin tehlike altında olacağı düşüncesine inanıyor ve bu düşünceyi savunuyordu. Mustafa Kemal’in bu düşüncesine rağmen Temsil Heyeti’nin (Heyet-i Temsiliye’nin) yapmış olduğu toplantılar için meclisin İstanbul’da toplanması düşüncesi ağır basmıştır. Meclis-i Mebusan üyelerini belirlemek için ise Ali Rıza Paşa Hükümeti Dönemi’nde seçimler yapılmıştır. Tarihler 1923’ü gösterdiğinde ise Atatürk Cumhurbaşkanı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Atatürk’ün TBMM’yi Açması ve 1920 Sonrası

Atatürk’ün TBMM’yi açması ve 1920 sonrası faaliyetleri, yine devletin egemen ve bağımsız bir devlet olarak varlık sürdürebilmesini esas alacak şekilde sürdürülmüştür. 1920 senesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Ankara’da kavuşan Türk milleti, bu sayede Cumhuriyet’in de temellerini atmış oldu. Laiklik anlamında ilerleyen ve gelişen Türk milleti, 1923 yılı olduğunda Cumhuriyet’e kavuştu; Cumhuriyet bu tarihte ilan edildi; laik sisteme geçilmiş oldu.

Ancak 1920 senesinde yaşanan bazı olaylara bakacak olursak, şu noktalara değinmek gerekiyor: 18 Mart 1920'de İngiliz işgal kuvvetleri Meclis-i Mebusan'daki Heyeti Temsiliye milletvekillerini tutukladı ve sürgüne gönderdi. Bu tutuklamalardan sonra 18 Mart 1920'de Meclis-i Mebusan kapandı.

Atatürk’ün TBMM’yi açması ve 1920 sonrası bilgilere devam ettiğimizde; Atatürk’ün Meclis-i Mebusan’ın kapanması üzerine meclisi Ankara'da toplanmaya çağırdığını ve 21 Nisan 1920'de yayınladığı bir bildiri ile meclisin 23 Nisan 1920'de toplanacağını duyurduğunu söyleyebiliriz. 23 NisanCuma günü dualar ile meclis açıldı. Ardından Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ve Meclis-i Mebusan üyelerinden oluşmakta olan 324 milletvekili ile birlikte kurulan meclis, bir takım zorluklar neticesinde 115 milletvekili ile açılmıştır. Aynı gün olan toplantıda meclis adının ise “Türkiye Büyük Millet Meclisi” olması kararı alınmıştır. 23 Nisan 1920’de parlamento geleneklerine uygun olarak, en yaşlı üye konumundaki Sinop Milletvekili Şerif Bey, Başkanlık kürsüsüne çıkmış ve konuşmasını gerçekleştirerek meclisin ilk toplantısını açmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, böylece 24 Nisan 1920 tarihinde yaptığı ikinci toplantıda Mustafa Kemal’i Meclis Başkanlığına seçmiş bulunmaktadır. Atatürk, kendisinin öncülüğünde kurulmuş olan TBMM Başkanlığını, 29 Ekim 1923’te Cumhurbaşkanı seçilene kadar sürdürmüştür.

Yorumlar