Atatürk ve Sakarya Meydan Muharebesi

Türk ordusun Kütahya - Eskişehir Savaş’ ı sonrası yenilgi ile sonuçlanması ülke genelinde karamsar bir hava oluşturmuştur. Asker kaçakları sayısı giderek artmaya başlamış olayın suçluları aranılmıştır. Mustafa Kemal’e karşı olanlar kişilerce sesler yükseltmeye başlamışken Mustafa Kemal’in Ordu’nun başına geçmesi istendiğini için TBMM tarafından başkomutanlık yasası çıkarılarak Mustafa Kemal’e muharebe süresince meclise ait olan tüm yetkileri üç aylık süre ile kullanma yetkisine sahip olmuştur. Bu yasa Ulusal Egemenlik ile bağdaşmıyor olsa da kararların hızla ve anlık uygulama konumuna yönlendirmiştir. Mustafa Kemal tekrar askerlik görevini dönmesinin ardından padişah ait olan başkomutanlık yetkisi halk adına kullanmaya başlamıştır.


Mustafa Kemal, bu yetki ile ilk iş olarak Tekalif-i Milliye Emirlerini yayınladı. Bu emirler ile Ordu’nun yiyeceği, giyeceği, silahı, cephanesi ve de ulaşım gibi konular çözümlemeyi hedeflemiştir. Bir çeşit sefer seferberlik durumuna geçilmiştir. Halk bu emirlere gücü ölçüsünde katıldı. 40 yaşına kadar bütün erkekler silahaltına çağrıldı. Ayrıca çıkabilecek her hangi bir sorun için de istiklal Mahkemeleri’ nin görev sahası çok daha genişletilmiştir. Yunanlar 23 Ağustos’ta saldırıya geçtiler. Atatürk ve Sakarya Meydan Muharebesi ile dünya tarihinde ilk kez görülen yeni bir savaş takti uygulamıştır. Sakarya Savaşı’nın meşhur ifadesi ve durum ve havasını anlatan Mustafa Kemal sözleriyle zaferin yankıları olmuştur.

Sakarya Savaşının Tarihi Emri

Sakarya Savaşı, Kral Konstantin‘in Yunan ordusuna Ankara’ya ilerlemesi emri vermesiyle başlamıştır. Çarpışmalar 23 Ağustos‘ta başlayıp Yunan birliklerinin geri çevrilmesi ile 5 Eylül 1921’e kadar devam etmiştir. Şiddetli ve sıcak çarpışmaların yaşanmış olduğu savaş esnasında Yunan ordusu, Ankara’ya 50 km kadar yaklaşmıştır. Başkomutan Mustafa Kemal, bu sırada Türk ordusunun savaş gücünü artırarak o tarihi emri verdi. Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O Satı, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla sulanmadıkça bırakılmaz… İfadesi ile Atatürk ve Sakarya Meydan Muharebesiiçin olan alan savunmasını gözler önüne sermektedir. Savaş yaklaşık üç kilometrelik bir alanda yapılmış Türkiye büyük millet Meclisi ordusu, bu savaşlarda büyük bir zafer kazanmıştır. 22 gün aralıksız süren savaş 13 Eylül 1921’de Türk ordusunun şanlı zaferiyle sona ermiştir.
Savaşa Sonrası Yaşanalar

İtiraf devletlerinin Muhabere de Türk ordusuna ateşkes teklifinde bulunmuş ve bu teklif ile Yunanlara zaman kazandırmak istemişti. Fakat Türk ordusu II. Viyana bozgunundan bu savaşa kadar ilk kez savunmadan taarruza geçmiştir. Mustafa Kemal’e verilen başkomutanlık yetkisi üç aylığına uzatılırken hem savunma hem taarruz karşılığında Yunan ordusu ile savaşmıştır. Mustafa Kemal’e TBMM tarafından başkomutanlık yetkisi verilirken bu rütbe ile ilk kez Sakarya Savaşı’ nı yönetmiştir. Mustafa Kemal Atatürk bu savaşa Melhame-i Kübra adını sembolize olarak vermiştir.



Savaş sonrasında Mustafa Kemal’in Türkiye Büyük Millet Melis’ i tarafından Müşirlik yani Mareşallik rütbesi ve de gazi unvanı 13 Eylül 1921 tarihinde verilmiştir. Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan temsilcileri ile Kars Antlaşması 12 Eylül 1921’de yapılmıştır. Türkiye büyük millet Meclisi olarak Fransa ile Ankara anlaşması imzalanmış Ukrayna ile dostluk anlaşması yapılmıştır. İngiltere ile esir değişimi anlaşması kesinlik kavuşmuş antlaşma yapılmıştır.
Sakarya Meydan Muharebesinin Zafer Sonuçları

Atatürk ve Sakarya Meydan Muharebesidüzenli ordu ile Yunanistan’a karşı savaşmış ve cephe komutanı İsmet Paşa ve Genel Kurmay Başkanı Fevzi Çakmak, Yunan ordusuna Türk ordusunun tarihi bir güce ulaşamadan yok etmek isteyişine karşılık, Türk ordusu hedeflenen sebebi ortadan kaldırarak büyük bir zafere imza atmıştır.Atatürk ve Sakarya Meydan Muharebesiiçin zafer sonuçları ise;

· Kafkas devletleri ile Kars Antlaşması imzalandı.

· İngiltere ile esir değişimi anlaşması imzalandı.

· Gazilik ve Mareşallik unvanları Mustafa Kemal’e verildi.

· Ukrayna ile dostluk Antlaşması imzalandı.

· Fransa ile Ankara Antlaşması imzalandı.

· İtilaf devletleri ateşkes ve barış tekliflerinde bulundu fakat Türkiye Cumhuriyeti bu teklifi kabul etmedi.



Yorumlar